Inhoudsopgave

• Over de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen
• Leeswijzer en achtergrond
• Achtergrondkenmerken
• Woon- en werksituatie en financiën
• Gezondheid en geluk
• Mentaal welbevinden
• Mentaal welbevinden
• Mentaal welbevinden
• Beschermende factoren en vertrouwen in de toekomst
• Beschermende factoren en vertrouwen in de toekomst ALTERNATIEVE LAYOUT
• Bewegen en sporten
• Middelengebruik
• Jongvolwassenen en de coronaperiode
• Digitale leefomgeving
• Seksualiteit
• EINDPAGINA? Contact

• Over de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen
• Leeswijzer en achtergrond
• Achtergrondkenmerken
• Woon- en werksituatie en financiën
• Gezondheid en geluk
• Mentaal welbevinden
• Mentaal welbevinden
• Mentaal welbevinden
• Beschermende factoren en vertrouwen in de toekomst
• Beschermende factoren en vertrouwen in de toekomst ALTERNATIEVE LAYOUT
• Bewegen en sporten
• Middelengebruik
• Jongvolwassenen en de coronaperiode
• Digitale leefomgeving
• Seksualiteit
• EINDPAGINA? Contact

NepgemeenteA

2024-08-28

Over de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen

In de periode van april tot juli van 2024 vond de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen plaats. Dit is een groot onderzoek naar de (mentale) gezondheid, de leefstijl en het welzijn en digitale leefomgeving van jongvolwassenen tussen de 16 en 25 jaar.

Voor de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2024 is geen steekproef getrokken. De vragenlijst was in te vullen via een open link en respondenten zijn geworven via een online social media campagne.

In totaal hebben 477 jongvolwassenen uit Nederland de vragenlijst ingevuld. Van deze respondenten komen 3580 jongvolwassenen uit GGD Limburg-Noord, GGD Zuid-Limburg.

De resultaten kunnen helpen bij de invulling en ontwikkeling van het gezondheidsbeleid. Uit de resultaten kan bijvoorbeeld blijken dat het nodig is om meer hulp te bieden aan bepaalde groepen jongvolwassenen of extra voorzieningen op te zetten in de regio of in een gemeente.

Leeswijzer en achtergrond

Vanwege de betrouwbaarheid van de resultaten en de privacy van de respondenten hanteren wij bij de rapportage een minimum van 100 respondenten die de vraag ingevuld hebben en een minimum van 10 respondenten per specifiek antwoord. Indien de aantallen lager liggen, worden de cijfers niet weergegeven.

De cijfers die hier worden gepresenteerd zijn gestandaardiseerd naar GGD-regio, leeftijd (16-17 jaar, 18-20 jaar en 21-25 jaar) en gender (in twee groepen: mannen en vrouwen). Dit betekent dat er is gecorrigeerd voor een niet-representatieve verhouding van deze kenmerken in de data, zodat de cijfers een zo representatief mogelijk beeld geven van alle jongvolwassenen in Nederland en de verschillende regio’s. In de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2024 is genderidentiteit uitgevraagd met de antwoordopties “man”, “vrouw”, “non-binair” en “anders dan bovenstaande”. Ten behoeve van de standaardisatie is een nieuwe variabele ‘Geslacht_standaardisatie’ aangemaakt, waarin gender “non-binair”/“anders dan bovenstaande” (samen 1,4%) random geïmputeerd zijn tot man/vrouw. Deze methode is gekozen omdat de populatiereferentie-aantallen (vanuit het CBS) alleen beschikbaar zijn voor geslacht man en vrouw. De variabele “Geslacht_standaardisatie” is alleen gebruikt voor het berekenen van standaardisatiefactoren en is niet gebruikt voor de cijfers uitgesplitst naar mannen en vrouwen in deze rapportage.

Achtergrondkenmerken

Van de respondenten is 66% vrouw en 32% man. Daarnaast geeft 2% aan zich anders dan man of vrouw te voelen.

Van de respondenten is 21% 16 of 17 jaar, 30% tussen de 18 en 20 jaar en 49% tussen de 21 en 25 jaar.

88% heeft een Nederlandse herkomst.

Woon- en werksituatie en financiën

De woon-, werk- en financiële situatie kan veel invloed hebben op het welzijn en de mentale en fysieke gezondheid van jongvolwassenen. In een tijd waarin er sprake is van een woningcrisis en een onzekere financiële situatie is het van belang om deze aspecten goed te monitoren.

Woonsituatie

De meeste jongvolwassenen in uw gemeente wonen ik woon bij mijn ouder(s)/verzorger(s) (79%). Het percentage dat in deze woonsituatie woont is gelijk gebleven t.o.v. 2022.

Werk- en financiële situatie

De meeste werkende jongvolwassenen in uw gemeente werken .

Het Nibud (Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting) geeft advies over onder andere rondkomen, sparen en geldproblemen.

Gezondheid en geluk

Ervaren Gezondheid

Gezondheid is meer dan de afwezigheid van lichamelijke en mentale klachten. Iedereen geeft zijn eigen betekenis aan gezondheid en jongvolwassenen kunnen zelf het beste aangeven hoe zij hun eigen gezondheid ervaren, dit is een betrouwbare indicator voor de algehele gezondheidstoestand.

Uit de resultaten blijkt dat 65% van de jongvolwassen in uw gemeente de eigen gezondheid als (zeer) goed ervaart. Het percentage dat hun eigen gezondheid als (zeer) goed ervaart is gelijk gebleven t.o.v. 2022.

Geluk

Een andere belangrijke indicator voor het welzijn van jongvolwassenen is hoe gelukkig zij zich voelen. 59% van de jongvolwassenen in uw gemeente voelde zich in de afgelopen vier weken vaak tot voortdurend gelukkig. Het percentage dat hun eigen gezondheid als (zeer) goed ervaart is gelijk gebleven t.o.v. 2022.

Slaap

Slaap is belangrijk voor het ‘schoonmaken’ van de hersenen, het onthouden van belangrijke dingen en het verwerken van emoties. Slapen is daarom net zo belangrijk als voeding en beweging om gezond te blijven.

Mentaal welbevinden

Stress

Het hebben van stress (spanning of druk) kan zowel gezond als ongezond zijn. Gezonde stress kan ervoor zorgen dat je extra alert kunt reageren en geconcentreerd kunt werken. Wanneer stress te lang duurt (ongezonde stress), is er meer tijd nodig om te herstellen. Bij te veel stress is er te weinig tijd om tussendoor te herstellen en kan dit leiden tot spanningsklachten en een burn-out.

Het percentage dat zich (heel) vaak gestrest voelt in de regio is gelijk gebleven t.o.v. 2022. Het percentage mannen dat zich (heel) vaak gestrest voelt is gelijk aan het percentage vrouwen.

Top 5 bronnen van stress:

• heeft (heel) veel zorgen over de woningmarkt (61%)
• heeft (heel) veel zorgen over het klimaat (40%)
• heeft (heel) veel zorgen over discriminatie van groepen in de samenleving (33%)
• heeft (heel) veel zorgen over oorlogen (31%)
• heeft (heel) veel zorgen over tegenstellingen tussen groepen in de samenleving (29%)

Prestatiedruk

Sommige jongvolwassenen voelen druk om aan verwachtingen te voldoen. Ze hebben vaak het gevoel dat ze iets goed of beter moeten doen. Ze willen hoge cijfers halen, een goede baan hebben of voldoen aan het perfecte plaatje.

Het percentage mannen dat prestatiedruk ervaart vanuit zichzelf en vanuit anderen in de regio is gelijk aan het percentage vrouwen.

Top 3 van anderen die druk opleggen:

• heeft (heel) veel zorgen over de woningmarkt (61%)
• heeft (heel) veel zorgen over het klimaat (40%)
• heeft (heel) veel zorgen over discriminatie van groepen in de samenleving (33%)

Mentaal welbevinden

Psychische klachten

Psychische klachten vinden vaak hun oorsprong op jonge leeftijd. Uit internationaal onderzoek blijkt dat driekwart van de psychische klachten begint voor de leeftijd van 24 jaar en de helft van de psychische klachten voor de leeftijd van 14 jaar. Psychische problemen op jonge leeftijd hebben vaak lichamelijke en psychische problemen op latere leeftijd tot gevolg, waaronder middelengebruik, slaapproblemen, depressieve stoornissen en het vaker ondernemen van zelfmoordpogingen.

Psychische klachten worden gemeten met de ‘Mental Health Inventory 5’ (MHI-5). Het geeft een indicatie van de psychische gezondheid, waaronder zich somber voelen en zenuwachtig zijn.

Suicidegedachten

Als gevoelens zoals angst, paniek, somberheid, leegte, zelfverwijt, boosheid, schaamte, vernedering of schuld bezit van iemand nemen en gedachten gaan beheersen, kan de dood een oplossing lijken om van deze gedachten af te zijn. Het denken aan het beëindigen van het leven kan een manier van zelfbescherming zijn om de pijn en uitzichtloosheid iets te verzachten.

Het percentage mannen dat wel eens serieus heeft nagedacht over suïcide in de regio is gelijk aan het percentage vrouwen.

Het percentage dat psychische klachten heeft in de regio is gelijk gebleven t.o.v. 2022. Het percentage mannen dat psychische klachten heeft is gelijk aan het percentage vrouwen.

Happyles is een klassikale interventie ter bevordering van welbevinden en geluk en ter preventie van depressiekrachten bij jongvolwassenen.

53% van de jongvolwassenen heeft met iemand gepraat over de gedachte om een eind te maken aan het leven. 53% van de jongvolwassenen heeft in de laatste 12 maanden een poging ondernomen om een eind te maken aan het leven.

113 Zelfmoordpreventie is er voor inwoners en professionals. Ze geven informatie en trainingen over het herkennen van suïcidaliteit en het bieden van hulp.

Mentaal welbevinden

Sociale steun

Langdurige eenzaamheid kan gevolgen hebben voor de ontwikkeling van jongvolwassenen. Eenzaamheid is één van de belangrijkste risicofactoren voor het ontwikkelen van mentale klachten. Daarnaast kan eenzaamheid zorgen voor gedragsproblemen (middelengebruik), lichamelijke problemen (stress) of maatschappelijke problemen (vroegtijdig schoolverlaten).

Aanpakeenzaamheid.nl bundelt hulpmiddelen die door gemeenten en organisaties in te zetten zijn tegen eenzaamheid.

Van de jongvolwassenen in uw gemeente voelt 36% zich enigszins eenzaam en 28% voelt zich sterk eenzaam. Het percentage dat zich sterk eenzaam voelt in de regio is gelijk gebleven t.o.v. 2022.

Met name vrouwen voelen zich vaker emotioneel eenzaam (iemand die een intieme, hechte band mist) dan mannen.

Beschermende factoren en vertrouwen in de toekomst

Veerkracht

Hoe jongvolwassenen omgaan met de uitdagingen van het leven wordt mede bepaald door hun veerkracht en weerbaarheid.

Het percentage mannen dat het niet moeilijk vindt om stressvolle gebeurtenissen te doorstaan in de regio is gelijk aan het percentage vrouwen. Het percentage mannen dat stel herstelt na een moeilijke periode in de regio is gelijk aan het percentage vrouwen.

Institute for positive health zet in op positieve gezondheid. Door in gesprek te gaan met jongvolwassenen wordt duidelijk waar hun kracht zit en wat hen helpt om sterker uit een stressvolle of moeilijke periode te komen. Het concept van positieve gezondheid biedt daarvoor aanknopingspunten.

Opkomen voor jezelf

Weerbaarheid is de basis voor een goede psychische gezondheid. Weerbare jongvolwassenen hebben zelfvertrouwen en kunnen goed voor zichzelf opkomen, met respect voor anderen. Zij kunnen ook, al dan niet na een periode van experimenteren, gezonde keuzes maken ten aanzien van de eigen leefstijl.

81% van de jongvolwassenen in uw gemeente is voldoende weerbaar (kan goed voor zichzelf opkomen). Het percentage dat voldoende weerbaar is, is gelijk gebleven t.o.v. 2022.

Beschermende factoren en vertrouwen in de toekomst ALTERNATIEVE LAYOUT

Veerkracht

Hoe jongvolwassenen omgaan met de uitdagingen van het leven wordt mede bepaald door hun veerkracht en weerbaarheid.

Het percentage mannen dat het niet moeilijk vindt om stressvolle gebeurtenissen te doorstaan in de regio is gelijk aan het percentage vrouwen. Het percentage mannen dat stel herstelt na een moeilijke periode in de regio is gelijk aan het percentage vrouwen.

Institute for positive health zet in op positieve gezondheid. Door in gesprek te gaan met jongvolwassenen wordt duidelijk waar hun kracht zit en wat hen helpt om sterker uit een stressvolle of moeilijke periode te komen. Het concept van positieve gezondheid biedt daarvoor aanknopingspunten.

Opkomen voor jezelf

Weerbaarheid is de basis voor een goede psychische gezondheid. Weerbare jongvolwassenen hebben zelfvertrouwen en kunnen goed voor zichzelf opkomen, met respect voor anderen. Zij kunnen ook, al dan niet na een periode van experimenteren, gezonde keuzes maken ten aanzien van de eigen leefstijl.

81% van de jongvolwassenen in uw gemeente is voldoende weerbaar (kan goed voor zichzelf opkomen). Het percentage dat voldoende weerbaar is, is gelijk gebleven t.o.v. 2022.

Movisie legt uit wat werkt voor het versterken van weerbaarheid bij jongvolwassenen.

HIER STAAFGRAFIEK INVOEGEN

HIER STACKED BAR INVOEGEN

Vertrouwen in de toekomst

Ondanks de uitdagingen die zij in hun leven tegenkomen, heeft een groot deel van de jongvolwassenen in uw gemeente ([LVVTA404, 3]%) (heel) veel vertrouwen in hun toekomst.

Jongvolwassenen in uw gemeente maken zich het meest zorgen om:

• heeft (heel) veel zorgen over de woningmarkt (61%)
• heeft (heel) veel zorgen over het klimaat (40%)
• heeft (heel) veel zorgen over discriminatie van groepen in de samenleving (33%)

Het percentage jongvolwassenen dat zich zorgen maakt over maatschappelijke thema’s is regionaal …

Bewegen en sporten

Sporten en bewegen is goed voor zowel fysieke als mentale gezondheid. Het vermindert de kans op een aantal chronische aandoeningen. Daarnaast kan bewegen mensen helpen beter in hun vel te zitten en sociale interactie bevorderen.

Het percentage jongvolwassenen in de regio dat elke dag minimaal een half uur beweegt is [toegenomen/afgenomen/gelijk gebleven] ten opzichte van 2022 (xx%).

LFBWA403% van de jongvolwassenen in uw gemeente sport minstens één keer per week. Regionaal sport xx% wekelijks. Dit is (regionaal) [toegenomen/afgenomen/gelijk gebleven] ten opzichte van 2022 (xx%).

Middelengebruik

Alcohol

De hersenen van jongvolwassenen zijn tot het 25e levensjaar volop in ontwikkeling. Het drinken van alcohol kan op langere termijn de kans op het krijgen van overgewicht, hart- en vaatziekten, leverziektes, hersenziektes en kanker verhogen.

Het advies van de Gezondheidsraad is: Drink geen alcohol of in ieder geval niet meer dan één glas per dag. LFALS401% van de jongvolwassenen in uw gemeente voldoet aan dit advies. Dit is regionaal [toegenomen/afgenomen/gelijk gebleven] ten opzichte van 2022 (XX%).

Grafiek alcohol drinken LFALA413

LFALA416% van de jongvolwassenen in uw gemeente geeft aan dat vrienden het normaal vinden om 10 glazen alcohol op één dag of avond te drinken. Dit is regionaal [toegenomen/afgenomen/gelijk gebleven] ten opzichte van 2022 (XX%). Dit percentage is regionaal hoger/lager onder XX-jarigen.

Bolletjes LFALS402

Grafiek alcohol drinken LFALA414

Jongvolwassenen en de coronaperiode

Digitale leefomgeving

Social media en gamen

Als jongvolwassenen het gebruik van social media niet meer onder controle hebben, kunnen er problemen ontstaan in het dagelijks functioneren. Er is dan sprake van problematisch gebruik van social media.

Bolletjes problematisch social meida gebruik

Online gokken en beleggen

Online gokken gaat over het spelen van online gokspellen (bijvoorbeeld fruitautomaat/slots, sportweddenschappen zoals Toto of casinogames zoals roulette, kaartspellen of Rad van Fortuin).

Gamen kan overgaan in risicovol gamen wanneer het wordt gekenmerkt door een verlies van controle over het gamen, sociale conflicten, continu aan gamen denken, onthoudingsverschijnselen bij niet gamen, problemen door het gamen, en vluchtgedrag in het gamen. Dit kan negatieve effecten hebben op verschillende aspecten van gezondheid, zoals mentaal welbevinden, eenzaamheid en slaap.

Bolletjes problematisch gamen

Bolletjes met DIGOA401

Seksualiteit

Seksualiteit is een onderdeel van gezondheid, net zoals gezond eten, bewegen, slapen en hoe je je mentaal voelt. Onder seksualiteit verstaan we diversiteit in gender, sekse en seksuele oriëntatie, maar ook veilige seks en seksueel risicogedrag.

Bolletjes LHBTQIA+ SERIA404

Seksualiteit en risicogedrag

In uw gemeente heeft SESEA401% wel eens seks gehad. In uw gemeente heeft SESEA416% seks gehad met verschillende personen in het laatste halfjaar.

De meest gebruikte anticonceptiemethodes bij de laatste keer seks zijn:

• heeft (heel) veel zorgen over de woningmarkt (61%)
• heeft (heel) veel zorgen over het klimaat (40%)
• heeft (heel) veel zorgen over discriminatie van groepen in de samenleving (33%)

LHBTQIA+

LHBTQIA+ staat voor lesbisch, homoseksueel, biseksueel, transgender, queer, intersekse en aseksueel. De + staat voor alle andere vormen die niet heteroseksueel en cisgender zijn. Uit de rapportage van Corona Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2022 “(On)gezonde start van volwassen leven: inzicht in gezondheidsverschillen van jongvolwassenen in de nasleep van de coronapandemie” bleek dat jongvolwassenen die zichzelf identificeren als LHBTQIA+ vaker een slechtere gezondheid ervaren.

Bolletjes LHBTQIA+ SERIA411

Sense is een voorlichtingswebsite met betrouwbare informatie over relaties en seksualiteit voor jongvolwassenen. Sense maakt gebruik van video’s, podcasts, games en andere technieken om betrouwbare informatie te delen over onder andere seksueel plezier, veilige seks en wensen en grenzen. Jongvolwassenen kunnen via chat, Whatsapp, telefoon, etc. contact leggen met een hulpverlener of een afspraak maken voor een jongvolwassenenspreekuur. Ook kunnen jongvolwassenen contact zoeken met de regionale Sense afdeling via: link

EINDPAGINA? Contact

Advies of hulp nodig bij de duiding van de cijfers of hoe de cijfers gebruikt kunnen worden in beleid of uitvoeringsplannen? Of heeft u nog vragen over het onderzoek?

Neem dan contact op met Team Onderzoek via MAILADRES.